Gündüz Seyranlık, Gece Gerdanlık: Mardin Gezilecek Yerler, Tarihi Duraklar
Mezopotamya Ovası’na bakan dik bir yamaca kurulu olan Mardin, bal rengi kesme taşlardan inşa edilmiş konakları, daracık abbaraları (taş kemerli geçitler) ve binlerce yıldır farklı inançların bir arada yaşadığı hoşgörü kültürüyle adeta yaşayan bir açık hava müzesidir.
Gün batımında altın sarısına bürünen, gece ise ovaya yayılan ışıklarıyla bir gerdanlığı andıran bu kadim şehir, hem derin bir tarih yolculuğu hem de unutulmaz bir lezzet deneyimi arayan Gezen Terlik okurları için eşsiz bir rotadır.
Mardin’de Mutlaka Görülmesi Gereken Yerler:Mardin gezisini Eski Mardin merkezi ve çevresindeki kadim duraklar (Midyat ve antik kentler) olarak iki ana bölgede planlayabilirsiniz:
Eski Mardin Sokakları ve Abbaralar: Şehrin ruhunu anlamanın en iyi yolu, araç trafiğine kapalı taş sokaklarda kaybolmaktır. Evlerin altından geçen serin taş tüneller olan abbaralardan geçerken yöresel gümüş işçiliği telkari atölyelerini ve tarihi sabunhaneleri keşfedebilirsiniz.
Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi: 14. yüzyılda Artuklular döneminde inşa edilen bu görkemli yapı, dilimli taş kubbeleri ve Mezopotamya Ovası’nı ayaklar altına seren uçsuz bucaksız manzarasıyla şehrin en etkileyici seyir noktasıdır.
Kasımiye Medresesi: Dicle Nehri’ne kadar uzanan bir ovaya bakan medresenin avlusundaki havuz sistemi, suyun akışıyla doğumdan ölüme insan ömrünü simgeleyen derin tasavvufi anlamlar taşır.
Deyrulzafaran Manastırı: Mardin merkeze yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta yer alan ve 5. yüzyıldan kalma bu Süryani manastırı, güneş tapınağı temelleri üzerine kurulu mimarisiyle Tarihçi Terlik okurlarının mutlaka görmesi gereken bir duraktır.
Dara Antik Kenti: “Mezopotamya’nın Efes’i” olarak bilinen Dara; kayalara oyulmuş devasa su sarnıçları, zindanları ve antik mezarlık alanlarıyla binlerce yıllık bir mühendislik harikasıdır.
Midyat ve Mor Gabriel Manastırı: Mardin’in en ünlü ilçesi Midyat’ta tarihi taş konakları (özellikle Sıla Konağı olarak bilinen Devlet Konukevi’ni) gezebilir, ardından dünyanın ayakta kalan en eski Süryani Ortodoks manastırlarından biri olan Mor Gabriel Manastırı’nı ziyaret edebilirsiniz.
Gastro Terlik Notu: Mardin’de Ne Yenir?
Süryani, Arap, Kürt ve Türk mutfak kültürlerinin buluştuğu Mardin sofraları, baharatların en ustaca kullanıldığı gastronomi duraklarından biridir:
Kaburga Dolması: Kuzu kaburgasının içinin bademli, baharatlı ve kuş üzümlü iç pilavla doldurulup saatlerce ağır ateşte pişirilmesiyle hazırlanan bu yemek, şehrin en meşhur lezzetidir.
İrok ve İkbebet: Mardin usulü içli köfte çeşitleri olan kızartılmış İrok ve haşlanmış İkbebet, incecik bulgur kabuğu ve bol cevizli harcıyla damaklarda iz bırakır.
Sembusek: Kapalı lahmacunu andıran, sacda pişirilen baharatlı kıymalı börek; özellikle öğle molalarının vazgeçilmezidir.
Mırra ve Hayalet (Mavi) Badem Şekeri: Kakule aromalı sert ve acı kahve Mırra’yı geleneksel sunum kurallarına uyarak (fincanı yere bırakmadan sunucuya geri vererek) deneyimleyebilir, dönüşte tarçınlı ve mavi renkli meşhur Mardin badem şekerlerinden alabilirsiniz.
Gezen Terlik İpucu
Mardin’i ziyaret etmek için en ideal dönem, havanın ne çok sıcak ne de dondurucu olduğu ilkbahar (Nisan-Mayıs) ve sonbahar (Eylül-Kasım) aylarıdır. Eski Mardin’de çok sayıda merdiven ve taş yokuş bulunduğu için yanınıza mutlaka tabanı kaymayan rahat yürüyüş ayakkabıları almayı unutmayın.